सम्पादकका दुःख

 

सम्पादकका दुःख

lbg]z kf}8]n

O6x/L

 

;Dkfbssf b'Mv–!

-g]kfnL n]vgIf]q kl5 5 . o;sf] ljsf; ck]Iff ul/Pcg';f/ 5}g . k7g;+:s[lt ktgdf 5 . t/ klg b]zdf n]vgsf] af9L 5 . h'g;'s} ljifodf klg n]vg / k|sfzgsf] af9L 5 . kof{Kt cWoog, lzNkk"0f{  n]vg / s'zn ;Dkfbgsf] cefjdf s[ltx¿ w]/} sdhf]/ / sfFrf x'G5g\ . xfdLsxfF n]vg;DaGwL tflnd / ;Dkfbg;DaGwL hfu¿stfsf] cefj 5 . t/ To;eGbf 7"nf] cefj 5 Odfgbf/Lsf], w]/} cj:yfdf t s[t1tfsf] klg .

d}n] g]kfnL efiffsf nueu kfFr ;o s[ltsf] ;Dkfbg u/]sf] 5' . dbgdl0f bLlIft, 8f= ljGBf ;'Aaf, /d]z ljsn, 8f= jflg/f lu/L, bnfO{ nfdfh:tf gfd'b JolStsf s[lt ;Dkfbgsf] cj;/ kfPF . dg' dlGhn, ;'lag e6\6/fO{, s[i0f clj/n, u0f]zk|;fb nf7, ;'gLn emf, ;'/]Gb| lnDa" k/b]zL, jL/eb| sfsL{9f]nL, s[i0f k|;fO{F, >L/fdl;+x a:Gofth:tf b]zel/ lrlgPsf n]vsx¿sf lstfa klg ;Dkfbg u/]F . ;Dkfbgsf] qmddf ef]u]sf s]xL cToGt lk|o cg'ej 5g\ . s]xL cg'ej Psbd} s6' 5g\ . oxfF oxfFx¿;dIf g]kfnsf g]kfnsf n]vsx¿sf] 5f]6f] ;"rL k|:t't ug{ nfu]sf] 5', h;n] dl;t ;Dkfbgsf] sfdsf] l;lN;nfdf a]OdfgL jf s[t£gtfk"0f{ Jojxf/ ug'{eof] . ;"rL clns nfdf] 5 . ctM d ls:tfaGbL ¿kdf n]Vt} hfg]5' . klxnf] r/0fdf k"jL{ g]kfnsf s]xL s[t£g n]vsx¿sf] ;"rL k|:t't ub{} hfg]5' . cfhrflxF wgs'6fsf Ps hgf n]vssf] s'/f u5'{ ._

 

!= :j= l8NnLZj/ bgf{n -:d[ltu|Gy_

lat]/ uO;s]sf dflg;sf] lgGbf ug'{ xfdLsxfF cg}lts dflgG5 . xf] klg, pSt JolStn] cfkm\gf] ;kmfOsf] df}sf kfpFb}g, ;kmfO lbg df}sf gkfpg]nfO{ cleof]u nufpg' cg}lts g} xf] . d :j= l8NnLZj/ bgf{nhLsf] cfTdfn] j}s'07jf; kfcf];\, pxfFaf6 ePsf sdhf]/Lsf] 5f]6f] syf oxLF ;dfKt xf];\ / km]l/ slxNo} s;}n] pxfFsf] ljifodf gsf/fTdstf kf]Vg gk/f];\ eGg] rfxG5' .

lxGb" j0f{Joj:yfh:tf] uDeL/ ljifodf wgs'6fsf :j= l8NnLZj/ bgf{nhLn] b'O{j6f s[ltx¿ n]vL k|sflzt ug'{ePsf] 5 . bdfO{ hfltsf] eP/ p;a]nf zf:qx¿sf] cf}krfl/s cWoog ug{ gkfP klg pxfFn] sDo'lg:6 /fhgLlt / blnt hfu/0f cfGbf]ngdf nfu]/ cjZo s]xL cWoog ug'{ePsf] lyof] . To;} cWoogsf] cfwf/df j0f{Joj:yfdfly lr/kmf/ ug{] sf]l;; lyof] pxfFsf] .

tL b'j} s[ltsf] ‘efiff–;Dkfbg’sf lgldQ pxfF dsxfF cfpg'ePsf] lyof] . To;df n]Vo efiff t eb|uf]n lyof] g}, TolQs} w]/} tYout q'l6 lyP . pxfFn] p4/0f ug'{ePsf zf:qsf Znf]sx¿ cg'dfg ug{;d]t g;lsg] u/L q'l6k"0f{ lyP / ;|f]t Pp6f klg pNn]v lyPg . d}n] w]/} d]xgt u/]/ / pxfF;Fu cfkm}Fn] k6sk6s 6]lnkmf]g ;Dks{ u/]/ z'4Ls/0fsf] k|of; u/]F . sxfFaf6 s;/L tL p4l/t Znf]sx¿ lnOPsf] xf] pxfF cfkm}F eGg ;Sg'x'GgYof] . zf:qx¿ kN6fP/ xhf/f}F 7fpFdf l5/]sf ;"rgfut / efiffut q'l6 ;RofPF . Tof] lstfa s;};Fu 5 eg] x]g'{xf]nf . dl;t pxfFn] k7fpg'ePsf] cf]l/lhgn kmfOn / d}n] k7fPsf] ;Dkflbt kmfOn b'j} 5g\ .

;Dkflbt s[lt k|sflzt eof] .

t/ ;of}Fk6s tfs]tf ubf{ klg pxfFn] ;xdltcg';f/sf] ;DkfbsLo ;]jfz'Ns lbg'ePg . d}n] b'O{–tLg jif{;Dd 6]lnkmf]g ul//x]F, pxfF ef]lnef]ln eg]/ plDsO/xg'eof] . clg clns kl5 csf{] Psk6s kmf]g u/]F, kmf]g l8NnLZj/hLn] xf]Og, pxfFsf 5f]/fn] p7fpg'eof] .

æa'af t lalt;Sg'eof] .Æ pxfFn] eGg'eof] . s'/} ;lsof] .

To;sf] ;ft–cf7 dlxgfkl5 5f]/frflxF -gfd la;{]F clxn]_ dsxfF cfpg'eof] . pxfFn] eGg'eof]– æa'afsf] :d[ltu|Gy lgsfNg' 5 . xh'/n] efiff x]l/lbg'k/\of] .Æ

d b'MvL ePF . l8NnLZj/hL lalt;Sg'ePsf] va/ cfnf] eP/ cfof] . t/ d xlif{t klg ePF, lsgeg] pxfF lat] klg :d[ltu|Gydf pxfFsf ;'sfo{x¿ hLljt /xg] eP, / To;sf] ;Dkfbg–sfo{ d}n] ug{ kfpg] ePF . d}n] kfpg'kg{] rf/–kfFr jif{ k'/fgf] lx;fa 5f]/fnfO{ nfh} krfP/ eP klg eg]F . s]xL lbgkl5 pxfFn] Tof] /sd k7fpg'eof] . v';L nfUof] . l8NnLZj/hL;Fusf] n]gb]g /fkm;fkm eof] . olt ePkl5 d}n] pxfFnfO{ ;kmfO lbg'k5{, lbG5' . t/ syf oxLF l;l4g ;s]g .

To; :d[ltu|Gydf efiffdfq xf]Og, ;Dk"0f{ ;Dkfbg sfo{ k|]dk"j{s u/]F . hxfFhxfF d låljwfdf ePF, hxfFhxfF n]vgdf c:ki6tf jf tYout q'l6 nfUof], :d[ltu|Gydf /rgf lbg'x'g] n]vsx¿;Fu cfkm}Fn] Ps–Ps u/L 6]lnkmf]g ;Dks{ u/]F, cfjZos ;+zf]wg / ;'wf/ u/]F . t/ kl5 s[ltsf] l8hfOg ug{]n] p;sf] sDKo'6/df k'/fgf] dfOqmf];km\6 clkm; rnfpg] ePsfn] zAbx¿ hyfefjL hf]l8lbP5 / cg]s kmG6 k|of]u u/]/ ;of}F cIf/ laufl/lbP5 . d}n] j8{ kmfOn k7fpFbf sDKofl6an e;{g k7fpg'kg{] /x]5 . hyfefjL kmG6 k|of]u gu/ eGg'kg{] /x]5 .

t/ l8hfOg ug{]n] k'gM l8hfOg ug{ dfg]g5, k|sfzg ug{]n] klg sfo{qmd ug{] xtf/f]n] ToxL 5flklbP5g\ .

To; :d[ltu|Gysf] ;Dkfbg z'Nssf] ljifodf l8NnLZj/hLsf 5f]/f;Fu k"j{;xdlt ePsf] lyof] . jiff{}F lat], t/ pxfFn] cfhsf ldlt;Dddf ;f]afktsf] Ps ?lkofF klg lbg'ePsf] 5}g . cfh laxfg dfq klg d}n] 6]lnkmf]g u/]F, pxfFn] p7fpg'ePg . ca t pxfFn] d]/f] gfd;d]t lal;{;Sg'eof] xf]nf . slxNo} sn Aofs ug'{x'GgYof], o;kN6 klg ug'{xf]nf eGg] cfzf 5}g . 

d /ft–/fte/ ;fyLefOsf lstfasf] :t/Lotfsf nflu sfd u5'{ . eGgf];\, aL; jif{df kfFr ;ohlt lstfa ;Dkfbg ubf{ slt 306f v6\g'k¥of] xf]nf < sDKo'6/df b;f}F 306f a:g'kYof{] k|ltlbg . /ftsf] b'O{ ah];Dd cfkm\gf] >Ldfg\ vf]:g] efF8f] ePsf] lyof] >LdtLsf nflu d]/f] sDKo'6/ . To;}n] pgL o; sDKo'6/nfO{  ‘d]/L ;f}tf’ elGyg\ . cr]n t cfbt eof], pgn] To;f] klg eGg 5f8]sL 5g\ . d}nfO{ dfof dfl/g\ .

sf]xLn] slxn]sfxLF t k|sfzgsf] xtf/f] eP/ dnfO{ lbgsf] c7f/–aL; 306f klg sfd u/fpg'x'G5 clg ha >djfktsf] ;xdltcg';f/sf] Hofnf lbg] a]nf cfpF5, pxfFx¿ efUg'x'G5 . clg g/fd|f] nfU5, dfkm kfpmF .

-km];a's :6f6; /fv]sf], @)*!–!)–@@, O6x/L_

 

२. ;Dkfbssf b'Mv–@

s]zj ;'gfd

df]/ªsf] ;flhnfn df=lj= df s[lif ljifo k9fpg] lzIfs x'g'x'GYof] s]zj ;'gfd ;/ . d]/f ;DdfGo JolSt . Ps} 3/df s]xL jif{ ;Fu} 8]/f lnP/ a:of}F . xfd|f 5f]/Lx¿ x'sf{pgdf pxfFsf] kl/jf/sf] 7"nf] ;xof]u 5 . ;'gfd cfG6L / dgf]h efOn] xfdLnfO{ k6sk6s cd"No ;xof]u ug'{ePsf] 5 . s]zj ;/sf ;'Gb/ ;fdflhs JolStTj, s'zn lzIfs, c;n l5d]sL, ;/n n]vs, ;lqmo ;xsf/L cleoGtf cflb cg]s JolStTj 5g\ . xfn pxfF w/fgdf a;f]jf; ug'{x'G5 / pxfF;Fusf] ;flGgWo d]/f nflu ljlzi6 pknlAw xf] . pxfF xfd|f] 3/df cfOlbg' xfd|f nflu Ps ;'vb cj;/ aG5 . pxfFsf] k|yd s[lt æ;u/dfyfb]lv dxf;fu/;DdÆ sf] efiff ;Dkfbg u/]sf] Gofgf] cg'ej dl;t 5 . ;fFRr} ;'Gb/ z}nLdf n]lvPsf] 5 Tof] ofqf 8fo/L . ofqf ;flxTosf kf7ssf nflu pQd v'/fs xf] Tof] .  

pxfFn] ;xsf/L ultljlwdf nfUbf cfkm"n] b]v]–ef]u]sf ;'vb, ;kmn, cg's/0fLo cg'ejx¿ ;d]6]/ csf{] Ps s[lt tof/ kfg'{ePsf] /x]5 . lstfa Psbd pkof]uL / w]/} cWoog tyf cg'ej ;d]l6Psf] 5 To;df . ;xsf/L s] xf] / Ps cleoGtfsf vf; ;d:of, r'gf}tL / ;kmntfx? s]s] x'g ;S5g\, Psbd pko'St z}nL / zAbdf pxfFn] s]nfpg'ePsf] 5 . ultnf] 5 Tof] lstfa .

To; s[ltnfO{ k|sfzgk"j{ pxfFn] efiff ;Dkfbg u/fpg dnfO{ lbg'eof] . d}n] b'O{ xKtf nufP/ lgs} d]xgtk"j{s Tof] sfd u/]F . lbpF;f] d klg Pp6f :s'ndf k9fpg] ePsfn] /ft–/fte/ sDKo'6/df a:g'kYof{] o;sf nflu .

æsfd ;lsof] <Æ– Ps lbg pxfFn] ;f]Wg'eof] .  

cfwf eGbf clns a9L dfq sfd ePsf] lyof] . d}n] eg]F– æ;lsPsf] 5}g . ca Ps xKtfhlt nfU5 .Æ

æTo;f] eP clxn] h]–h:tf] cj:yfdf 5, cfh} lbg'xf];\ . lk|G6 u/]/ e"ldsf / dGtJosf nflu k7fpg' 5 .Æ pxfFn] eGg'eof] .

Tof] s[lt h:tf] cj:yfdf lyof], Tof] k]g 8«fOedf xfn]/ lbPF  .

æl56\6} ;lslbg'xf]nf x} <Æ pxfFn] eGg'eof] .

ef]lnkN6b]lv pxfFsf] lstfadf yk sfd u/]F . pxfFn] k|sfzgsf] xtf/ 5 t eGg'ePsf] lyPg, t/ klg  c? Ps xKtf /ft–lbg u/]/ To;sf] efiff / lxHh] ldnfPF . c¿ klg w/} ldnfPF .

Ps dlxgf;Dd pxfFn] To; lstfasf] af/]df s'g} ;f]wLvf]hL ug'{ePg . d klg c¿ sfddf Jo:t x'g yfn]F5' . Ps lbg km]l/ ;Dem]/ 5'6k'6 vf]hLvf]hL ;'wf/ u/]F . sfd ;s]/ pxfFnfO{ d];]Gh/df va/ k7fPF . km];a's vf]n]/ x]bf{ ;f]xL lbg pxfFsf] lstfa 5flkPsf] / ljdf]rg ;df/f]x;d]t eO;s]sf] va/sf kmf]6f]x? /fVg'ePsf] /x]5, b]v]F . d}n] k"/f ;Dkfbg u/]sf] sfd v]/ uPsf] lyof] . To;eGbf a9L dnfO{ cfkm" a]as'km x'g'k/]sfdf x'g;Dd kL8f eof] .

pxfFsf] klxnf] lstfadf d}n] k|sfzsLo e"ldsf klg n]v]sf] lyPF . To;sf] ;Dkfbg ul/lbPafkt pxfFn] Ps ?lkofF lbg'ePsf] lyPg, d}n] dfu]s} lyOgF . bf];|f] s[lt t ;Dkfbg ul/lbPsf] klg 5flkPg . To; ljifodf pxfFn] slxNo} s]xL eGg'ePg . lstfa k|sflzt u/L ljdf]rg sfo{qmd;d]t x'Fbf klg yfxf lbg'ePg .

kl5 Ps lbg s'g} csf{] ;flxlTos sfo{qmddf e]6 x'Fbf pxfFn] eGg'eof]– æP Û ;fFlr Û  ;/nfO{ lstfa lbg afFsL 5 xlu <Æ

d af]lngF . af]Ng' cfjZos lyPg . dnfO{ pxfFsf] lstfa rflxPs} lyPg . t/ dgdf slxn]sfxLF k|Zg plAhO/xG5, ;Dkfbg u/fpg h?/L gb]v]sf] eP lsg a]sf/df dnfO{ zAb–zAb lrg{ b'Mv lbg'ePsf] lyof] xf]nf < pxfFnfO{ slxNo} ;f]Wg ;lsPg . dfkm kfpmF .

 

३. s[t£g n]vsx¿–#

-lk|o km];a's ldq tyf kf7s Û d}n] o;clu kf]:6 u/]sf] ‘s[t£g n]vsx¿–!’ k9]/ dfq of] kl9lbg'xf]nf . ToxfF d]/f] of] n]vgz[ª\vnfsf] p2]Zo–dg;fo / cfofd :ki6 /fv]sf] 5', bf]xf]/\ofpg rfxGgF . oltrflxF elgxfn"F, s;}sf] rl/qxTof ug'{ d]/f] p2]Zo xf]Og, d]/f] lghL kL8faf6 pTkGg rLTsf/dfq x'g\ oL . b'Vtf P]of eGg kfOG5 xf]nf ._

O6x/LsL sjloqL tyf uhnuf] 6Lsf cfq]o b]ze/ lrlgg] O6x/Lsf b'O{rf/ n]vs–n]lvsfdWo] x'g'x'G5 . k|1fk|lti7fgaf6 cfof]hgf ul/g] sljtf k|ltof]lutfdf k|yd /fli6«o k'/:sf/ kfpg] pxfF o; pkdxfgu/sL Psdfq sjloqL x'g'x'G5 . pxfF 5Gbf]a4 sljtfsL s'zn uflosf klg x'g'x'G5 . pxfFsf 5Gbf]a4 sljtfx¿ lgs} nf]slk|o 5g\ . pxfF O6x/Lsf] ;a}eGbf 7"nf] SofDk; ‘hgtf ax'd'vL SofDk;’sL k|fWoflksf x'g'x'G5 clg pxfFsf klt 8f= 6f]ngfy sfkm\n] ;f]xL SofDk;sf SofDk; lrkm x'g'x'G5 .

6Lsf cfq]ohL;Fusf] d]/f] ;Dks{–;DaGw w]/} k'/fgf] xf], 6f]ngfy ;/;Fusf] lrgf/L t Tof]eGbf k'/fgf] xf] . 6LsfhLsf uhns[lt ;Dkfbg ug{] lhDdf kfpg' d]/f nflu Ps cj;/ xf] .

PskN6sf] s'/f xf], d}n] pxfFsf] uhn–s[ltsf] efiff ;Dkfbg ug{] df}sf kfPF . d}n] b;–kGw| lbg nufP/ Tof] sfd u/]F . To; s[ltn] 6LsfhLnfO{ b'O{–tLgk6s xfd|f] 3/;Dd cfpg afWo kf/]sf] klg lyof] . 6f]ngfy ;/ cfkm}Fn] df]6/;fOsndf pxfFnfO{ lnP/ cfpg'x'GYof] . :jfefljs ¿kdf pxfFx¿sf] cfudg xfd|f] kl/jf/sf nflu uj{sf] ljifo aGYof] . pxfFx¿ cfOlbg'ePsf] cj;/df o;f] lrof–kfgL lbg kfpFbf ;Ltf cfkm"nfO{ hlxNo} efUodfgL 7flGyg\ .

clns kl5 Ps lbg lbpF;f] b'O{ ah]lt/ 6f]ngfy sfkm\n] ;/sf] kmf]g cfof] .

ægd:sf/ ;/ ÛÆ d}n] df]afOn kmf]g p7fP/ eg]F .

ægd:sf/ . ;/ sxfF x'g'x'G5 lg < 3/}df xf] <Æ

æxh'/ ;/ . 3/}df 5' . o;f] sDKo'6/df 5' .Æ

æn' sDKo'6/ aGb ug'{;\ . tkfO{F t'?Gt oxfF cfpg'k/\of] . 6Lsf d]8dsf] cfb]z xf] . pxfFsf] lstfa ljdf]rgsf] sfo{qmd 5 clxn] . sfo{qmd ;'? eO;s]sf] 5 .Æ pxfFn] xf]6nsf] gfd eGb} dnfO{ 7]ufgf atfpg'eof] . d t'?Gt lg:s]F . sfo{qmd :yndf k'Ubf clu g} tL;–rfnL; hgf ;flxTok|]dLx¿ xnsf] e'OFdf kn]6L s;]/ a:g'ePsf] /x]5 . pb\3f]ifs cf}krfl/s sfo{qmd ;'? ug{ dfOs xftdf lnP/ Psbd l7Ss  kg'{ePsf] lyof] . d k'u]sf] pxfFx¿n] b]Vg'eof] . 6f]ngfy ;/n] xftsf] O;f/fn] clns vfnL /x]sf] s'gflt/ uP/ a:g dnfO{ eGg'eof]  . uP/ tf]lsPsf] :yfgdf a;]F . leQfdf c8]; nfUg] 7fpF kfPsfn] v';L ePF .

sfo{qmd ;'? eof] . c¿ lstfasf] ljdf]rgdf h:t} ;efklt, k|d'v cltly, ljlzi6 cltly, cGo cltlyu0fsf] cf;g u|x0f u/fOof] . :jfefljs / cfjZos dfG5f}F xfdL o:tf 9/f{nfO{ . 6f]ngfy ;/ cfkm}Fn] ;'Gb/ :jfut efif0f ug'{eof] .

lstfasf] ljdf]rg eof] . tfnL ahfof}F .

lstfadfly af]Ng]n] ultnf s'/f af]Ng'eof] . ;'Gg]n] dHhfn] ;'Gof}F . ljlzi6 cltlyx¿sf] efif0f rfvnfUbf] eof] .  k|d'v cltlyn]  cem :jflbnf] efif0f ug'{eof] . cfkm\gf] klg s7f]/ d]xgt ldl;Psf] lstfa x'gfn] d}n] cfkm\gf sfg c¿n] eGbf 7f8f kf/]F .

cGTodf 6LsfhLnfO{ n]vsLo dGtJo / wGojfb 1fkg af]Ng elgof] . pxfFn] s[ltsf] n]vg–k|sfzgsf cg'ej / k|lqmof 5f]6s/Ldf eGg'eof] . pxfFn] sfo{qmddf cfpg'x'g] ;d:t cltlyx¿nfO{ Ps–Ps u/L kfn};Fu gfd lnP/ ‘cfkm\gf] ax'd"No ;do lbP/ Toqf] 6f9faf6 cfOlbg'ePsfdf’ k|z+;f ub{} wGojfb lbg'eof] . cfdlGqt kfx'gfx¿sf] s[ltTj / JolStTjdf ;d]t k|sfz kfg'{eof] . 6LsfhL af]Ngdf s'zn x'g'x'G5 . pxfFsf] jSt[Tjsnfdf hf] klg d'Uw x'G5 . pxfFn] gofF lstfaaf6 b'O6f uhn klg ufpg'eof] . Psbd ldnfP/ ;'Gb/ :j/df pxfFn] ufpFbf >f]tfu0f dGqd'Uw eof}F .

sfo{qmd ;kmntfk"j{s ;lsof] . d 3/ kms{]F .

3/ cfOk'u]kl5 d}n] ljrf/ u/]F, w/fgaf6 cfOlbg'x'g] kfx'gfn] wGojfb kfpg'eof] . lj/f6gu/af6 cfpg'x'g] kfx'gfx¿n] klg wGojfb kfpg'eof]  . a]naf/L, lj/f6rf]s / O6x/Ls} klg w]/} hgfn] ‘ax'd"No ;do’sf nflu xflb{s wGojfbsf zAbx¿ kfpg'eof] . ;Eotf, lzi6tf / s[t1tfsf] of] tl/sf ;xL lyof], /fd|f] nfUof] .

Tof] k':tssf] lxHh] ldnfpg, zAb–zAb s]nfP/ ToxfF l5/]sf ;+/rgfut tyf cy{ut ;d:of cf}FNofpg / ;'wf/ ug{ dnfO{ /ftf]lbg sDKo'6/df lgx'l/P/ b'O{ xKtf 3f]lTng'k/]sf] lyof] . Tolt u/]sf] dnfO{ pxfFn] Ps ?lkofF klg Hofnf lbg'ePsf] lyPg . d}n] dfUg'kYof]{ xf]nf, pxfF cfkm}Fn] hfg]/ lbg'x'g]  7fg]/ xf] jf lsg xf] dflug5' . o:tf] sfd u/]/ z'Ns lng g;Sg] dflg; wGojfbsf nflu of]Uo x'g] /x]g5 Sof/ . cfkm\gf] sDKo'6/df a;]/ csf{sf] lstfadf lsg 6fpsf] lvofO/x]sf] x'G5' d < cfkm}FnfO{ k|Zg u5'{ .

s'g} rdsbf/ afof]8]6f jf klxrfg gePsf] dflg; d, gfd lnOPsf tL;f}F JolStx¿sf ;"rLdf d]/f] gfd c6fpg ;s]g . s;}n] d]/f] gfd d~raf6 pRrf/0f ug{ cfjZos k/]g . clg ;f]r]F, d xndf 6fpsfsf] ;ª\Vof a9fpg dfq af]nfOPsf] kf] lyPF ls < x'g t ‘o; xndf lbg]z kf}8]n klg pkl:yt x'g'x'G5’ elglbPdf d]/f] pkl:yltsf] ;fy{stf x'GYof] / < ToxL vf]Hg d ToxfF uPsf] lyPF / < km]l/ cfkm}FnfO{ k|Zg u5'{ d .

Tof] lgs} jif{cl3sf] s'/f xf] . @)^* ;fn eg]sf] lj:d[ltsf] ue{df hfg] u/L k'/fgf]rflxF xf]Og . cfh ljrf/ u5'{, 6Lsf cfq]ohLsf] lstfadf d}n] s]sf nflu Tolt d]xgt u/]F < pxfFaf6 d}n] s]–s:tf] ck]Iff ug'{ pko'St x'g] lyof] < lsg d To; ‘ljdf]rg’ sfo{qmddf clGtd ;dodf af]nfOPF < s] vf]Hg d xtf/xtf/ ToxfF uPF < t]x| jif{kl5 klg Tof] ljz]if lgdGq0ffsf] ofb cfO/x]sf] 5,  Ifdf kfpFm .  

 

= gf/b uf}td

lk|o kf7su0f Û g]kfndf ls;fg b'MvL 5g\, Jofkf/L kLl8t 5g\, k|x/L / ;}lgssf kL8fsf] ;"rL klg nfd} aGnf, ;/sf/L sd{rf/L klg cfkm" kLl8t 5f}F eG5g\ . kqsf/, slj–n]vs, k|sfzs, d'b|ssf kL8f cnUu} 5g\ .  lzIfs–k|fWofkssf kL8f t d cfkm}Fn] w]/} ef]u]F . oxfF kLl8t sf] 5}g < To;f] eP kL8s sf] <

d]/f] pQ/ x'G5 kL8fsf sf/0f xfd|} cJoj:yf, cg'zf;gxLgtf, nfkaf{xL, ult5f8fkg, x'tLxf/fkg, gfdbL{ / cfn:o x'g\ . kL8fsf yk sf/0f ;kgfxLgtf, b[li6ljxLgtf, unt lzIff, ef]ln–jfb cflb cg]s xf]nfg\ t/ h]–h]nfO{ bf]if lbP klg xfdL xfd|} rl/qut sf/0fsf aGbL 5f}F, xfd|} b'a{ntf / cof]Uotfsf l;sf/ 5f}F . ctM kL8s klg xfdL g} xf}F .

d}n] of] n]vgz[ª\vnf yfNbf s]xL n]vsn] dnfO{ lbPsf b'Mv n]Vg] / ltgnfO{ v'ONofpg] ljrf/n] yfn]sf] lyPF . oL n]vgnfO{ km];a'sdf xfn]/ ltgsf] pl5Qf] sf9]/ clnslt eP klg 7]ufgdf Nofpg'k/\of] eg]/ ;f]r]sf] lyPF ;'?df . t/ o; sfo{n] d cfkm}F klg kL8s aGg] /x]5' . s;}n] ;fgf]ltgf] kL8f lbFbf d}n] lbPsf] k|ltlqmof ltgsf nflu c;x\o / 3fts x'g] klg b]lvof] .

To;}n] ca zLif{snfO{ abn]/ ‘;Dkfbssf kL8f’ /fVg] ePsf] 5' . oxfF d g]kfnL efiff–;flxTosf s[ltx?sf] ;Dkfbgsf] qmddf cfkm"n] kfPsf b'Mvx?sf] ;"rLdfq agfpg nfu]sf] 5' . kL8s eg]/ s;}nfO{ cfIf]k nufpg clns pko'St nfu]g . ctM lk|o kf7ssf] pko'St dfu{lgb{]zgsf] ck]Iffsf ;fy d]/f kL8f kf]Vg nfu]sf] 5' .

cfh km]l/ csf{ Ps hgf :juL{o n]vssf sf/0f d}n] b'Mv kfPsf] s'/f n]Vg nfu]sf] 5' . km]l/ Ifdfofrgf ub{} ;fb/, ;k|]d, :ki6 eG5'M d gf/b uf}tdnfO{ kL8s eGg rfxGgF . d/]/ hfg]nfO{ rl/qut cf/f]k nufpg' kL8s aGg' xf] .

gf/b uf}tdsf] d"n ynf] kxf8 tfKn]h'ª of t]x|y'dlt/ xf], d ls6fg u/]/ eGg ;lStgF . df]/ªsf] O6x/fdf pxfFsf lktf k/fz/ uf}td rlr{t ;dfh;]jL, /fhgLltsdL{ hldGbf/ x'g'x'GYof] . O6x/fsf] ;/:jtL df=lj=cufl8 pxfFsf] ljzfn sf7]3/ xfdLn] b]VYof}F . gf/b uf}td pg} hldGbf/ k/fz/ uf}tdsf Psdfq 5f]/f x'g'x'GYof] . pxfF O6x/fsf :yfgLo k~r g]tf l8NnL/fd u'/fufO{Fh:tf zlStzfnL k~rnfO{ xfFs lbP/ k|wfgk~r kbdf pDd]bjf/ eO{ p7\g] ;fx;L JolSt x'g'x'GYof] . t/ x/]s kN6 cg]s h'lSt nufP/ l8NnLn] g} r'gfj lhTg'x'GYof] . /fhgLlt ubf{ub{} gf/bsf] w]/} ;DklQ ;lsof] . ;lsg t l8NnL u'/fufO{Fsf] cem w]/} ;lsof], t/ clxn] gf/bs} s'/f u/f}F .

pxfF To;kl5 pnf{af/L cfO{ a:g'eof] . clg kl5 sf7df8f}Fsf] sf]6]Zj/lt/ 3/ agfO{ a:g'eof] . dnfO{ 7Ls7Ls ljj/0f yfxf gePsf] x'g;S5 . d}n] rflxF pxfFnfO{ /fd|/L lrg]sf] O6x/Lsf] hgtf a:tLdf cfO{ 3/ lsg]/ a;f]jf; ug{ yfNg'ePsf] Ps–8]9 jif{kl5b]lv dfq xf] . pxfFsf] klxnf], bf];|f] 3/af/af6 pTkGg ;Gtltx? cd]l/sf, c:6]«]lnof / sf7df8f}Flt/ x'g'x'G5 . d}n] hfGbf pxfF cfkm\gL kl5NnL cyf{t\ sfG5L >LdtL;Fu x'g'x'GYof] / pxfFsf ;fydf ;f;"–;;'/f klg x'g'x'GYof] . cfkm}F ;Q/L jif{lt/sf] pxfFsf 5f]/Lx? Psbd ;fgf lyP .

To;kl5 xf] pxfF;Fu d]/f] /fd|/L ;Dks{ / ;DaGw ag]sf] . pxfF x]bf{ x6\6fs6\6f /ftf]lk/f] / ;'Gb/ JolStTj x'g'x'GYof] . af]nLjrg lzi6, ;Eo / dof{lbt lyof] . pxfF 3/hUuf Joj;fo ug{] eP/ xf]nf s]xL 3/38]/L a]Rg' 5 eGg'x'GYof] . pxfFn] O6x/L–$ df ljleGg dlGb/sf] lgdf{0fdf nfvf}F rGbf bfg ug'{ePsf] 5 . ;dfh;]jL / rGbfbftfsf] ?kdf pxfFnfO{ ;Demg}k5{ O6x/Lsf] gf/fo0fuf]kfn 6f]n / l;ª\u} ;x/n] . cGoq slt bfgbftJodf vr{ jf nufgL ug'{ePsf] 5 dnfO{ yfxf 5}g .

pxfFn] ljleGg ljifodf @* dxfsfJo n]v]sf] 5' eGg'x'GYof] . d}nfO{ klg pxfFn] aL;–afO; dxfsfJosf kf08'lnlk b]vfpg'eof] . ltgsf ljifo dxfg\ eP klg n]vg–z}nL dxfsfJocg';f/ clns gldn]sf] h:tf] nfUYof] . t/ pxfFdf ePsf] cfTdljZjf; nf]enfUbf] lyof] .

pxfFn] d]/f] ;DkfbsLo ;Lksf] af/]df s;}af6 hfgsf/L kfpg'ePsf] /x]5 . pxfFn] dnfO{ cfkm"n] n]v]/ 6fOk u/fPsf dxfsfJosf] lxHh], zAb;+of]hg x]g{ eGg'eof] . ltgdf 5Gbk|of]udf cToGt w]/} q'l6 lyP . d}n] ;s];Dd ;a} ;RofOlbPF . b'O6f s[ltsf] ;Dkfbg z'Ns lbg' klg eof] . o;kl5 pxfFsf lstfax? x\jf/x\jf/ cfpg yfn] . d}n] c? ;ftj6f lstfasf] ;+zf]wg, kl/j4{g / ;Dkfbg u/]F . pxfF w]/} v';L x'g'eof] .

z'Nssf] s'/f ubf{ dxfsfJosf/ gf/b uf}td eGg'x'GYof]– ækf}8]nhL Û dl;t /xg' / tkfO{Fsf] uf]hLdf /xg' Pp6} xf], 9'Ss /xg'xf];\, plQs} ;'/lIft x'G5 . lrGtf glngf];\ . d 5' .Æ

xf] klg . pxfF x'g'x'GYof] . pxfF xf]pGh]n d}n] lrGtf lng'kg{] sf/0f lyPg . pxfF s;}sf] k};f vfP/ efUg] rl/qsf] dflg; x'g'x'GgYof] .

x/]s lbg dlg{ª jfsdf vnvn kl;gf xf]pGh]n hfg] pxfF crfgs uDeL/ ?kdf c:j:y x'g'eof] . kl/jf/hgn] t'?Gt p8fP/ sf7df8f}F nu] . t/ pxfFnfO{ hLljt} kmsf{pg ;s]gg\ . pt} ;b\ult eof], pt} t]x| lbg afl/of] . pt} syf ;lsof] .

gf/b uf}td ;flxlTos j[Qdf rlr{t x'g gkfO{sg lat]/ hfg'eof] . pxfFsf ‘k|sflzt’ rf/j6f dxfsfJo ;fob O6x/Lsf] 3/d} rfª nfP/ /flvPsf 5g\ . c? kf08'lnlk cj:yfdf 5g\ . Pp6f lxGbL;lxt 5–;ftj6f ck|sflzt dxfsfJo d]/f] sDKo'6/d} klg ;Dkflbt ?kdf 5g\ . ptf O6x/Ls} l;l4ljgfos 5fkfvfgfdf sltj6f 6fOk u/]/ /flvPsf xf]nfg\ < ca Toltsf s[ltsf] k|sfzg, k|rf/–k|;f/ / ;x\of/ s;n] ug{] <

))))  

 

;Dkfbssf kL8f

%= s[i0f clj/n

/Sts'08sf n]vs s[i0f clj/nnfO{ w]/}n] lrGb5g\ . vf;df Tof] ;xL ;dodf ;xL k':ts lg:s]sf] lyof] . Tof] lstfa /fhkl/jf/leq x'g] Jolerf/, cgfrf/, b'/frf/, dgk/L, 5f8fkg / cJoj:yfdfly hgtfsf 5f]/fn] v'n]/ n]v]sf] lyof] . Tof] s[lt n]Vg] b':;fx; u/]afkt Hofg dfg{] / nf;;d]t a]kQf kfl/lbg] wDsL t slt cfP slt pxfFnfO{ . t/ hgtfn] s[i0fhLnfO{ ;'Gb/ k'/:sf/ lbP . /Sts'08 n]v]/ 5fkL To;af6 ePsf] gfkmfn] sf7df8f}Fdf 3/ lsGg'eof] pxfFn] . lstfa n]v]/} afFRg] b'O{rf/ n]vsdWo] pxfF Ps x'g'x'G5 . o:tf rlr{t / ;kmn n]vs;Fu b]fxf]/f] lrgf/L x'g', pxfFnfO{ k6sk6s cfkm\gf] 3/df :jfut ug{ kfpg', vfgf v'jfpg' / jf; lbg kfpg' ;fgf] s'/f xf]Og dh:tf] kl/roxLg JolStsf nflu .

/Sts'08afx]s s[i0fhLn] zfxj+zsf] zNolqmof, hNnfbsf] dg, nfn r'8L, ;Defljt HjfOF, gd|tf cflb cg]s s[lt n]Vg'eof] / tL k|To]s s[ltn] Pp6f pFrfO, Pp6f ;kmntfsf] syf n]v] . hNnfbsf] dg s[lt ;Dkfbg ug{ dnfO{ nueu tLg dlxgf nfu]sf] lyof], /ftf]lbg sfd ubf{ klg . s[i0fhL :jod\ klg To;sf nflu xfd|f] 3/df w]/} lbg a:g'eof] . o; s[ltn] xfdLnfO{ kfl/jfl/s :t/df hf]8\of] . s[i0fhLsf 5–;ft s[ltsf] efiff ;Dkfbgsf] cj;/ kfPF . of] v';L / uj{sf] s'/f xf] d]/f nflu .

d}n] 3/}df /fVgsf nflu b]jsf]6fsf d'gf–dbg / k|l;4 k|aGw;ª\u|x, k+= huGgfy zdf{ u'/fuf`Lsf] u'0f/Tgdfnf 6fOk u/]sf] lyPF . pxfFn] ltgnfO{ 5fk]/ k|sflzt ul/lbg'eof] . ahf/df Tof] kof{Kt cfof] . d]/f] sfdn] sNkgftLt ;kmntf kfof] . 

s[i0fhLdfkm{t d}n] dbgdl0f bLlIft, 8f= jflg/f lu/L, dg' a|fhfsL, dx]z yfkf, k|bLk g]kfn, 8f= ljGBf ;'Aaf, ;'lag e6\6/fO{nufot b]zsf w]/} gfd rn]sf gofF / k'/fgf n]vssf s[ltsf] efiff ;Dkfbg ug{] cj;/ kfPsf] x'F . kGw| jif{sf] cjlwdf pxfFn] dnfO{ sDtLdf Ps ;o lstfasf] efiff ;Dkfbg u/fpg'eof] . sf7df8f}F hfFb}lkR5] pxfF dnfO{ cfkm\gf] 3/df uOlbg / jf; al;lbg cg'/f]w ug'{x'GYof]  . s[i0fhLsf oL u'0f d}n] slxNo} e'lNbgF, e'Ng'xF'b}g .

s[i0fhLsf] af/]df w]/} gsf/fTds l6Kk0fL ;'Gb} cfPsf] lyPF d}n]  . w]/}h;f] l6Kk0fL gld7f] efiffdf x'Gy] . gld7f] efiffdf ul/g] l6Kk0fLnfO{ d plt dxTTj lbGgF, lsgeg] ltgdf Ifl0fstf / cfqmf]zdfq x'G5, cfnf]rgf x'Fb}g eG7fG5' d . æc;n zf;gÆ klqsfsf] ;Dkfbs x'Fb}b]lv d pxfFnfO{ lrGy]F . ;'zf;gsf] kIfw/, ljs[lt / lj;ª\ltlj?4 nfu]sf] JolSt x'gfn] d}n] pxfFnfO{ ;w}F ;sf/fTds cfFvfn] b]v]F . pxfFsf] d'v slxn]sfxLF s;}s;}sf] af/]df clns 5'Rrf] x'GYof], d To;nfO{ ;fdfGo ?kdf lnGy]F, æc;n zf;gÆh:tf] e|i6frf/lj/f]wL klqsfsf] ;Dkfbs ePkl5 xfdLsxfF kfOnf–kfOnfdf b':dg sdfpg' ;fdfGo xf] .

pxfFn] d]/f] efiff ;Dkfbg;DaGwL lzNk d~h/L k|sfzgsf nflu pkof]u ug'{eof] . Tof] lgMz'Ns lyPg . h]hlt lyof] cfk;L ;xdltd} lyof] . t/ pxfFn] la:tf/} efiff z'l4 x]/]afktsf] /sd l9nfO ug{ yfNg'eof] . ;fdfGotof jif{el/sf] lx;fa u/]/ jif{sf] b'O{–tLgkN6df pxfF k};f lbg''x'GYof] . rNb} uof] .

ælstfa 5flkPkl5 dfq lbg] cab]lv .Æ PskN6 pxfFn] eGg'eof] .

clg kl5 o;f] eGg yfNg'eof]– æahf/af6 clncln k};f cfPkl5 kf] lbg ;lsG5 t, klxNo} sxfFaf6 Nofpg] <Æ

æahf/ dGbL 5 . lstfa laSt}gg\ . clns rf]6 xfGg] vfnsf / k|ltlqmof pTkGg u/fpg] vfnsf dfq 5flkG5 ca ÛÆ clns kl5 pxfF eGg yfNg'eof] . kl5kl5 t cfhsf lstfa 5fk]/ gx'g] ef], sfnhoL s[lt, wfld{s k':ts cflb 5fk] dfq l6lsg] ef] eGg yfNg'eof] . Joj;fodf ptf/r9fj eO/xG5, cfkm\gf] Joj;fosf] ptf/r9fjn] cfk\mgf sd{rf/L / ;]jfu|fxLnfO{ dsf{ kg{ yfn]df ltgn] pSt k|lti7fgsf] ljsNk vf]Hg] lrGtf pxfFdf b]lvof] .

t/ ;/sf/L :s'nsf nfOa|]/Lsf nflu k':ts a]Rg] cj;/ kfpg'eof] . d}n] cfkm"n] lrg]sf :s'n / ToxfFsf x]8;/x?sf] ;Dks{;"q lbPF, sxfF s;/L hfg] / s;/L k|:t't x'Fbf sfd aG5 Tof] klg hfg];Dd atfPF . lgs}j6f ljBfnosf k':tsfnosf nflu lstfa a]Rg pxfF ;kmn x'g'eof] . of] v';Lsf] s'/f lyof] .

d}n] kfpg'kg{] /sd w]/} ePsfn] Ps lbg s[i0fhLnfO{ u'gf;f] u/]F . pxfFn] k|sfzg ;+:yf sl7g df]8df ePsfn] t'?Gt} slQ klg k};f lbg ;Sg] cj:yfdf 5}g eGg'eof] . d}n] ca d]/f] d]xgt 8'a]sf] dx;'; u/]F .

o;kl5 pxfFn] km]l/ c? b'O{ lstfa k7fpg'eof], efiff z'l4sf nflu . d}n] sfd ug{ ;do 5}g eg]F . pxfFn] Tolt lstfarflxF h;/L eP klg x]l/lbg l9kL ug'{eof] . d}n] OGsf/ u/]kl5 s]xL k};f k7fpg'eof] . d}n] Tof] sfd ul/lbPF .

d~h/L klAns];gn] dnfO{ ltg'{kg{] ;]jfz'Ns a9]/ b'O{ nfvhlt k'u]sf] lyof], pxfF ;Dks{ ug{ 5f8\g'eof] . d}n] lgs} dlxgfkl5 ;Dks{ u/]F, pxfFn] eGg'eof]– æd}n] t d~h/L 5f8]F lg Û ca cs{} k|sfzg ;+:yf btf{ ug'{k5{ . clg tkfO{F / ldn]/ sfd ug'{k5{ .Æ

d lrlGtt ePF, d]/f] >dsf] d"No ca s] x'g] eof] eg]/ . pxfFn] eGg'eof]– æd}n] kf] 5f8]sf] t . d]/f] efusf] ;]o/ kf] a]r]sf] t . d~h/L t 5Fb} 5 lg, tkfO{FnfO{ s] dsf{ k5{ / <Æ

clg clns kl5 cs{} sfdljz]ifn] sf7df8f}F hfFbf pSt klAns];gdf lg:s]F .

æclj/ndfkm{t sfd ug'{ePsf] /x]5, pxfF;Fu} l8n ug'{xf];\ . cfly{s lxgfldgf u/]sfn] xfdLn] lgsfn]sf xf}F .Æ pxfFx?sf] hafkm cfof] .

xf] klg, d}n] t s[i0fhL;Fu JolStut tj/n] sfd u/]sf] lyPF . klAns];g;Fu s'g} lnlvt ;Demf}tf t lyPg g} . d pSt sDkgLsf] sd{rf/L Pl86/ lyOgF . ca d lhNn k/]F . t}klg pxfFx?n] ;bfzotfk"j{s s]xL k':ts pkxf/ lbP/ dnfO{ k7fpg'eof] .

clg s[i0fhL;Fu s'/f u/]F . pxfF slxn] s'g} ;fw'sxfF Wofgdf 5' eGg'x'GYof], slxn] s'g s'6Ldf 5' eGg'x'GYof] . pxfFn] cfkm\gf] 3/ agfpFbf /sd gk'u]/ xfd|f] 3/}df cfP/ Ps nfv ?lkofF ;fk6L;d]t nUg'ePsf] lyof], wGg Tof] /sd Ps 8]9 jif{kl5 ;a} kmsf{Olbg'ePsf] lyof] .

o;kl5 pxfF;Fu ;Dks{ Psbd kftlnof] . ca efiff–z'l4 x]/]sf] d]/f] 8]9 nfvhlt Hofnf /sd 8'a]sf] tLg rf/ jif{ eof] . 8'a]sf] 8'Ao} 5 . s[i0fhL ;Dks{df x'g'x'Gg, d~h/Ln] dnfO{ hfGb}g . s;nfO{ eGg sxfF hfpFm < o;f] eg]/ s;}nfO{ dfsf{ k5{ eg] dfkm kfpmF .

))))

^= >Lk|;fb kf]v/]n

&= ;'ljb u'/fufO{F

(= of]u]z e08f/L

8f= ab|Lljzfn kf]v/]n

u'? a/fn / dbg :d[lt k|lti7fg, hoGtf u'/fufO{

Comments

Popular posts from this blog

ज्यो धर्मानन्द पाैडेलका कविता

शब्दसारका सम्पादकीयहरू

मन्तव्यहरू